Keuringsfrequentie bepalen: hoe vaak moet je arbeidsmiddelen keuren?
Je kunt de keuringsfrequentie bepalen aan de hand van het gebruik, de werkomgeving, de risico’s en de toepasselijke voorschriften. Zo stel je vast hoe vaak een arbeidsmiddel een keuring nodig heeft. Jaarlijks keuren is een veelgebruikt uitgangspunt, maar bij intensief gebruik of een grote kans op beschadiging kan vaker keuren nodig zijn.
Wil je elektrische arbeidsmiddelen zelf leren inspecteren en de resultaten vastleggen? Tijdens de cursus Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 van Ingenium oefen je met visuele controles, metingen en keuringsregistratie.
Is jaarlijks keuren verplicht?
Artikel 7.4a van het Arbobesluit verlangt periodieke keuring wanneer een arbeidsmiddel door slijtage of andere invloeden gevaarlijk kan worden. De keuring moet vaak genoeg plaatsvinden om de goede staat te bewaken. Het artikel schrijft hiervoor geen vaste termijn voor alle arbeidsmiddelen voor.
Arboportaal noemt eenmaal per jaar keuren als veilige ondergrens. Beoordeel daarnaast altijd de specifieke risico’s, fabrikantvoorschriften en eventuele bijzondere wettelijke eisen.
Voor bedrijven die onder VCA werken, geldt minimaal jaarlijks keuren als uitgangspunt voor de periodiek te keuren arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. Een lagere keuringsfrequentie vraagt om een aantoonbare motivering. Houd ook rekening met aanvullende eisen van opdrachtgevers.
Meer achtergrond vind je in ons artikel over de wettelijke verplichtingen bij het keuren van arbeidsmiddelen.
Keuringsfrequentie bepalen volgens NEN 3140
Voor elektrische arbeidsmiddelen kun je de keuringsfrequentie bepalen met de methode uit bijlage K van NEN 3140. Daarbij beoordeel je vier factoren: gebruiksfrequentie, deskundigheid van gebruikers, werkomgeving en kans op beschadiging.
| Factor | Wat beoordeel je? |
|---|---|
| Gebruiksfrequentie | Hoe vaak komt het arbeidsmiddel in gebruik? |
| Deskundigheid van gebruikers | Gebruiken uitsluitend elektrotechnisch deskundige personen het middel, of ook anderen? |
| Werkomgeving | Staat het apparaat schoon en droog, of krijgt het te maken met bijvoorbeeld vocht, vuil of een bouwplaatsomgeving? |
| Kans op beschadiging | Kan het arbeidsmiddel schade oplopen tijdens gebruik, vervoer of opslag? |
De methode kent wegingsfactoren toe aan de omstandigheden. Daarmee bepaal je een bijpassende inspectietermijn. Beoordeel daarnaast de fabrikantvoorschriften en eerdere inspectieresultaten.
Een slijpmachine die dagelijks meegaat naar een bouwplaats loopt bijvoorbeeld andere risico’s dan een vast opgesteld apparaat in een schone kantoorruimte. Daarom hoeft voor beide niet dezelfde termijn te gelden.
De methode uit NEN 3140 geldt voor elektrische arbeidsmiddelen. Voor bijvoorbeeld ladders, hijsmiddelen en valbeveiliging beoordeel je de voorschriften die bij dat type arbeidsmiddel horen.
Het keuringsinterval bepalen en vastleggen
De werkgever zorgt voor een onderbouwde keuringsplanning. Betrek daarbij een deskundige en, bij elektrische arbeidsmiddelen, de installatieverantwoordelijke waar deze is aangewezen.
Maak een register per arbeidsmiddel of groep met vergelijkbare gebruiksomstandigheden. Noteer daarin:
- de identificatie van het arbeidsmiddel;
- de gekozen keuringsfrequentie en de onderbouwing;
- de laatste keuring, het resultaat en de volgende keuringsdatum;
- wie de keuring uitvoert en wie de planning bewaakt.
Controleer de termijn opnieuw wanneer het gebruik verandert of keuringen regelmatig gebreken opleveren. Meer schade kan aanleiding zijn om vaker te keuren en de opslag, instructie of het onderhoud te verbeteren.
Wanneer is een extra keuring nodig?
Een geplande keuringsdatum betekent niet dat je na een incident kunt wachten. Laat het arbeidsmiddel eerder beoordelen na gebeurtenissen die de veiligheid kunnen aantasten, zoals een ongeval, wijziging of langdurige stilstand. Ook na een reparatie kan een veiligheidscontrole nodig zijn voordat je het opnieuw gebruikt.
Laat gebruikers bovendien vóór gebruik op zichtbare gebreken letten. Neem beschadigde of mogelijk onveilige middelen buiten gebruik totdat een deskundige ze heeft beoordeeld.
Hulpmiddelen om herkeuringen te plannen
Met Nieaf-Smitt PAT-Manager V4 software van Meetwinkel kun je keuringsgegevens beheren en herkeuringen plannen. Het pakket ondersteunt ook het keuringsinterval bepalen volgens NEN 3140. Je registreert arbeidsmiddelen en bewaart eerdere resultaten, zodat je de planning kunt afstemmen op de vastgelegde beoordeling.
Controleer bij aanschaf of de software aansluit op jouw apparatentester en werkwijze. De gekozen termijn blijft afhankelijk van een juiste beoordeling van de gebruiksomstandigheden.
Leer keuren en registreren bij Ingenium
Wil je elektrische arbeidsmiddelen zorgvuldig beoordelen en een overzichtelijke keuringsadministratie opzetten? Bekijk de cursus Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 en meld je aan bij Ingenium B.V. Je oefent met apparatuur en inspecties die je in de praktijk tegenkomt.