Word de vraagbaak binnen uw organisatie voor CE-markering en machineveiligheid
Bouwt, verbouwt, koppelt of beoordeelt u machines? Dan verandert er per 20 januari 2027 het nodige voor u. De vertrouwde Machinerichtlijn 2006/42/EG wordt dan vervangen door de Machineverordening (EU) 2023/1230. Tijdens deze praktijkgerichte eendaagse cursus leert u wat er precies verandert, welke verplichtingen bij welke partij liggen en hoe u een CE-dossier opbouwt dat de toets der kritiek doorstaat.
Na afloop weet u hoe u een risicobeoordeling opzet, wanneer een wijziging aan een bestaande machine “substantieel” is, wat u moet vastleggen in de technische documentatie en waar de nieuwe eisen rond software en cybersecurity u raken.
Wetgeving is geen papierwerk, maar ontwerpwerk. Daarom staat deze cursus volledig in het teken van begrijpelijke uitleg, herkenbare praktijkvoorbeelden en direct toepassen in uw eigen projecten.
| Onderdeel | Informatie |
| Cursus | CE-markering van machines – van Machinerichtlijn naar Machineverordening |
| Duur | 1 dag |
| Prijs | € 710,- excl. btw per cursist |
| Inclusief | Digitaal cursusboek, lunch, koffie/thee en digitaal certificaat |
| Voor wie | Engineers, constructeurs, projectleiders, inbedrijfstellers, technische diensten, KAM- en arboverantwoordelijken, inkopers en verkopers |
| Vooropleiding nodig? | Nee |
| Praktijkdeel | Ja |
| Certificaat | Certificaat CE-markering van machines volgens Machineverordening (EU) 2023/1230 |
| In-company mogelijk | Ja, op maat voor uw organisatie en uw machines |
Voor wie is deze cursus bedoeld?
Deze cursus is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het ontwerpen, bouwen, ombouwen, inkopen, leveren of beoordelen van machines en machinelijnen.
De cursus is geschikt voor onder andere:
- engineers en constructeurs;
- besturings- en softwareontwikkelaars;
- projectleiders en werkvoorbereiders;
- monteurs en inbedrijfstellers;
- medewerkers van de technische dienst;
- KAM-, arbo- en veiligheidsverantwoordelijken;
- preventiemedewerkers en veiligheidskundigen;
- inkopers en verkopers van machines;
- bedrijven die machines koppelen tot samenstel;
- eindgebruikers die zelf machines aanpassen of verplaatsen.
Een specifieke vooropleiding is niet noodzakelijk. De wetgeving en de normen worden zo uitgelegd dat ook deelnemers zonder juridische achtergrond de systematiek goed kunnen begrijpen en toepassen.
Wat mag en kunt u na afloop?
Na afloop van de cursus kent u de opbouw van de Machineverordening en weet u welke stappen u moet zetten om een machine rechtmatig van een CE-markering te voorzien. U leert niet alleen *wat* er in de wet staat, maar vooral ook *waarom* die eis er staat en hoe u er praktisch aan voldoet.
U kunt na afloop onder andere:
- Bepalen welke richtlijnen en verordeningen op uw machine van toepassing zijn;
- De essentiéle veiligheids- en gezondheidseisen vertalen naar uw ontwerp;
- Een risicobeoordeling opzetten en onderbouwen;
- Beoordelen of sprake is van een niet-voltooide machine of een volledige machine;
- Herkennen wanneer losse machines samen een samenstel vormen;
- Beoordelen of een wijziging substantieel is en een nieuwe CE-markering vraagt;
- De juiste conformiteitsbeoordelingsprocedure kiezen;
- Een technisch dossier en een EU-conformiteitsverklaring opbouwen;
- Een gebruiksaanwijzing samenstellen die aan de eisen voldoet;
- Beoordelen waar cybersecurity en veiligheidsgerelateerde software uw machine raken.
De werkgever kan een medewerker na deze cursus binnen de organisatie inzetten als aanspreekpunt voor CE-markering, mits de medewerker binnen de organisatie ook daadwerkelijk voldoende deskundig wordt geacht en de werkzaamheden passen binnen zijn of haar taken en verantwoordelijkheden.
Waarom verandert de wetgeving voor machines?
De Machinerichtlijn dateert uit 2006. De techniek is sindsdien niet stil blijven staan.
Machines zitten tegenwoordig vol software, worden bediend via touchscreens en tablets, staan aan het netwerk en nemen steeds vaker zelf beslissingen. Denk aan cobots, autonome transportsystemen, machines met zelflerende functies en installaties die op afstand worden uitgelezen en bijgestuurd.
Die ontwikkeling brengt risico’s mee die in 2006 nog nauwelijks bestonden:
- Onveilig gedrag door een fout in veiligheidsgerelateerde software;
- Manipulatie van de besturing van buitenaf;
- Het omzeilen van beveiligingen via de bediening;
- Onduidelijkheid over verantwoordelijkheid bij zelflerende functies;
- Machines die na jaren gebruik ongemerkt een andere machine zijn geworden.
De Machineverordening (EU) 2023/1230 speelt hierop in. Belangrijk verschil: een verordening werkt rechtstreeks in alle lidstaten en hoeft niet meer per land in nationale wetgeving te worden omgezet. Daar bovenop komt de Cyber Resilience Act (EU) 2024/2847, die eisen stelt aan producten met digitale elementen. Ook machines vallen daar in veel gevallen onder.
Wanneer moet u er klaar voor zijn?
De Machineverordening is op 19 juli 2023 gepubliceerd en is vanaf 20 januari 2027 van toepassing. Vanaf dat moment mogen nieuwe machines niet langer op basis van de Machinerichtlijn 2006/42/EG in de handel worden gebracht.
Dat klinkt ver weg. Dat is het niet.
Een machine die u nu ontwerpt, wordt in veel gevallen pas na die datum geleverd en in gebruik genomen. Ontwerpkeuzes, normkeuzes en documentatie die u vandaag maakt, moeten dus al richting de nieuwe eisen staan. Wie wacht tot januari 2027, loopt achter de feiten aan.
Let op: de verordening kent overgangsbepalingen en de precieze uitwerking is op onderdelen nog in ontwikkeling, onder andere in de bijbehorende geharmoniseerde normen. Wij volgen die ontwikkelingen op de voet en verwerken ze in het cursusmateriaal.
Bent u fabrikant zonder dat u het weet?
Ja, dat kan. En het gebeurt vaker dan u denkt.
De Machineverordening richt zich op degene die een machine in de handel brengt of in bedrijf stelt. Maar u wordt ook fabrikant wanneer u:
- Twee of meer machines zo koppelt dat er één samenstel ontstaat;
- Een machine substantieel wijzigt of ombouwt;
- Een machine bouwt voor eigen gebruik;
- Een machine onder uw eigen naam of merk levert;
- Een machine van buiten de EU importeert en op de markt brengt.
In die gevallen rusten de verplichtingen van de fabrikant op uw organisatie: risicobeoordeling, technisch dossier, EU-conformiteitsverklaring, gebruiksaanwijzing en CE-markering.
Vooral die substantiële wijziging levert in de praktijk discussie op. De technische dienst die “even” een extra robot aan een bestaande lijn hangt, of de besturing vervangt door een moderne PLC, is soms verder van huis dan gedacht.
Daarnaast blijft de werkgever als gebruiker gewoon verantwoordelijk voor het veilig ter beschikking stellen van arbeidsmiddelen. Dat staat los van de CE-markering en is geregeld in het Arbeidsomstandighedenbesluit, hoofdstuk 7. Een CE-markering betekent dus niet automatisch dat de machine op uw werkplek en in uw toepassing veilig te gebruiken is.
Na het volgen van de CE-markering cursus:
- Ben je op de hoogte van de wet- en regelgeving met betrekking tot machineveiligheid.
- Kun je zorgen voor naleving van minimale veiligheids- en gezondheidseisen voor installaties en machines.
- Heb je basiskennis van het CE-markeringsproces.
Voor deze cursus is geen specifieke vooropleiding vereist. Ook geldt:
– Geen voorkennis van wetgeving of normen nodig;
– Geen voorbereiding noodzakelijk;
– Geen vrijstellingen van toepassing;
– Eigen praktijkcasus meenemen mag, maar is niet verplicht.
Wilt u vooraf alvast meer lezen? Dan kunt u gebruikmaken van de kennisbank van Ingenium met artikelen over machineveiligheid, CE-markering, risicobeoordeling en arbeidsmiddelen.
De training duurt 1 dag.
Op het certificaat staat geen geldigheidsduur. Er is voor CE-markering geen wettelijk verplichte herhalingsfrequentie.
Wel is dit een vakgebied dat volop in beweging is. De Machineverordening wordt de komende jaren verder uitgewerkt in geharmoniseerde normen, en de Cyber Resilience Act komt daar nog overheen. Het bijhouden van uw kennis is dus geen formaliteit maar simpelweg vakmanschap. Dat kan via de nieuwsbrief van het [Nederlands Normalisatie-instituut](https://www.nen.nl), via de publicaties van de Europese Commissie, via onze kennisbank of via de nieuwsbrief van Ingenium.
Wat leert u tijdens de cursus?
De cursus bestaat uit een helder theoriedeel en een praktisch oefendeel. De nadruk ligt op toepassen: u leert de wetgeving lezen zoals u dat later ook in uw eigen projecten doet.
Theorie
Tijdens het theoriedeel behandelen we onder andere:
- welke richtlijnen en verordeningen relevant zijn voor fabrikanten en gebruikers van machines;
- de rol van normen en het verschil tussen wetgeving en norm;
- opbouw en systematiek van de Machineverordening (EU) 2023/1230;
- de belangrijkste verschillen ten opzichte van de Machinerichtlijn 2006/42/EG;
- CE-markering en de verplichtingen van de fabrikant;
- de rol van importeur, distributeur en gemachtigde;
- niet-voltooide machines en de inbouwverklaring;
- samenstellen van machines;
- substantiële wijziging van bestaande machines;
- risicobeoordeling en risicoreductie;
- eisen aan het besturingssysteem;
- functionele veiligheid en veiligheidsgerelateerde software;
- cybersecurity en de link met de Cyber Resilience Act (EU) 2024/2847;
- bescherming tegen corruptie van gegevens en de conceptnorm prEN 50742;
- machines met een verhoogd risico en de aanvullende conformiteitsbeoordelingsprocedure;
- eisen aan de gebruiksaanwijzing, inclusief de mogelijkheden voor digitale levering;
- opbouw van het technisch dossier en de EU-conformiteitsverklaring;
- traceerbaarheid en verantwoordelijkheden nadat de machine in gebruik is genomen.
De uitleg is praktisch en begrijpelijk, ook voor deelnemers zonder juridische of normtechnische achtergrond.
Praktijk
In het praktijkdeel gaat u onder begeleiding van de docent aan de slag met herkenbare situaties uit de machinebouw en het onderhoud. Daardoor leert u knelpunten herkennen die u in uw eigen werk ook tegenkomt.
U oefent onder andere met:
- Het beoordelen van een casus: volledige machine, niet-voltooide machine of samenstel?;
- Het toepassen van de stappen uit een risicobeoordeling;
- Het beoordelen of een wijziging substantieel is;
- Het doorlopen van een checklist voor het technisch dossier;
- Het beoordelen van een gebruiksaanwijzing en een conformiteitsverklaring;
- Praktijksituaties uit de dagelijkse werkomgeving.
U mag uw eigen casus of dossier meenemen. Heeft u die niet? Dan werkt u met de praktijkvoorbeelden van de docent.
€ 710,-
Dit bedrag is inclusief:
- Deelname aan de cursus;
- Digitaal cursusboek (wordt samen met het certificaat gemaild);
- Lunch;
- Koffie en thee;
- Digitaal certificaat van deelname.
Wilt u meerdere medewerkers tegelijk bijpraten over de Machineverordening? Dan is een in-company training vaak de meest praktische oplossing. En eerlijk gezegd ook de meest effectieve: bij CE-markering is het juist waardevol als engineering, inkoop, verkoop en de technische dienst dezelfde uitleg krijgen. Anders blijft het bij een keurige risicobeoordeling die in een la verdwijnt…
Een in-company training kan worden afgestemd op uw organisatie, uw machines en uw eigen projectdossiers. Dat maakt de stof herkenbaar en direct toepasbaar.
Een in-company training is geschikt voor organisaties die:
- Een bredere groep medewerkers tegelijk willen bijpraten;
- Eigen machines en dossiers willen gebruiken als casus;
- Meer ruimte willen voor discussie over hun eigen situatie;
- Extra aandacht willen voor een specifiek onderwerp;
- Medewerkers op één locatie willen trainen;
- Maatwerk willen rond procedures, verantwoordelijkheden en vastlegging.
De training kan ook worden uitgebreid naar twee dagen. In dat geval is er ruimte om zelf te oefenen met risicobeoordeling, of om technische onderwerpen toe te voegen zoals noodstopvoorzieningen, veiligheidsafstanden, afschermingen en toegangsbeveiliging. De invulling stellen we in overleg samen.
**Vraag een in-company voorstel aan** of neem contact op voor opleidingsadvies.
Onder specifieke omstandigheden kan deze cursus in aanmerking komen voor subsidie, bijvoorbeeld via OOM, ESF of Wij-Techniek. Of subsidie mogelijk is, hangt af van uw organisatie, branche en de actuele subsidieregeling.
De training duurt 1 dag.
Investering van de training: € 710 excl. btw
