Ladders en trappen worden in veel bedrijven dagelijks gebruikt. Juist omdat ze zo vanzelfsprekend zijn, worden beschadigingen of slijtage niet altijd direct opgemerkt. Toch kan een kleine afwijking grote gevolgen hebben. Een versleten antislipvoet, verbogen stijl of beschadigde sport kan leiden tot valgevaar.
Daarom moeten ladders en trappen regelmatig worden gecontroleerd en, waar nodig, periodiek worden gekeurd. Maar hoe vaak moet dat precies? En wie mag zo’n keuring uitvoeren?
Waarom ladders en trappen keuren?
Ladders en trappen zijn arbeidsmiddelen. De werkgever moet ervoor zorgen dat arbeidsmiddelen veilig gebruikt kunnen worden. Dat geldt dus ook voor draagbaar klimmaterieel, zoals ladders, enkele trappen, dubbele trappen en bordestrappen.
Door ladders en trappen periodiek te keuren, worden gebreken eerder ontdekt. Denk aan beschadigingen, slijtage, vervorming, ontbrekende onderdelen of slecht werkende scharnieren. Zo wordt voorkomen dat medewerkers werken met onveilig klimmaterieel.
Een keuring is niet alleen een administratieve handeling, maar vooral een praktische controle op veilig gebruik.
Is jaarlijks keuren verplicht?
In de praktijk worden ladders en trappen vaak één keer per jaar gekeurd. Dat is voor veel organisaties een goede en verdedigbare keuze. Toch is het beter om niet simpelweg te zeggen dat jaarlijks keuren in alle situaties automatisch voldoende is.
Hoe vaak een ladder of trap gekeurd moet worden, hangt onder andere af van:
- hoe vaak het klimmaterieel wordt gebruikt
- de omstandigheden waarin het wordt gebruikt
- de kans op beschadiging of vervuiling
- het soort werkzaamheden
- eerdere gebreken of incidenten
- voorschriften van de fabrikant
- interne afspraken binnen de organisatie
Een ladder die dagelijks op een bouwplaats wordt gebruikt, loopt meer risico op schade dan een trap die af en toe in een magazijn wordt gebruikt. Bij intensief gebruik, zware omstandigheden of eerdere schade kan vaker keuren dus verstandig of noodzakelijk zijn.
Controle vóór gebruik blijft belangrijk
Een periodieke keuring vervangt niet de controle door de gebruiker. Wie een ladder of trap gebruikt, moet vóór gebruik controleren of deze veilig is.
Daarbij let de gebruiker bijvoorbeeld op zichtbare schade, vervuiling, ontbrekende onderdelen en de stabiliteit van de ladder of trap. Is er twijfel? Dan mag het klimmaterieel niet worden gebruikt totdat het is gecontroleerd door een deskundige.
De jaarlijkse of periodieke keuring is dus één onderdeel van veilig werken. Dagelijkse oplettendheid blijft net zo belangrijk.
Wie mag ladders en trappen keuren?
De keuring moet worden uitgevoerd door een deskundig persoon, rechtspersoon of instelling. Dat betekent dat de persoon die keurt voldoende kennis moet hebben van het arbeidsmiddel, de risico’s, de controlepunten en de afkeurcriteria.
Een bedrijf mag de keuring dus uitbesteden, maar kan er ook voor kiezen om een eigen medewerker op te leiden tot keurmeester. Belangrijk is dat de werkgever kan aantonen dat deze persoon deskundig genoeg is om ladders en trappen goed te beoordelen.
Een certificaat van een keurmeestercursus kan helpen om die deskundigheid aantoonbaar te maken.
Waar let je op bij het keuren van ladders en trappen?
Bij de keuring wordt gekeken naar de technische staat en de veilige bruikbaarheid van het klimmaterieel. De exacte controlepunten hangen af van het type ladder of trap, maar veelvoorkomende aandachtspunten zijn:
- stijlen of bomen
- sporten en treden
- scharnieren en beslag
- spreidbeveiliging
- antislipvoeten
- platformen of bordessen
- vergrendelingen
- vervorming of scheuren
- corrosie of slijtage
- vervuiling door olie, verf of andere stoffen
- labels, markeringen en identificatie
Een ladder of trap kan worden afgekeurd wanneer de veilige werking niet meer kan worden gegarandeerd. Denk bijvoorbeeld aan een ontbrekende antislipvoet, een verbogen stijl, een beschadigde sport of een defecte spreidbeveiliging.
Wat moet je vastleggen?
Een keuring moet aantoonbaar zijn. Alleen een keuringssticker is meestal niet voldoende; er moet ook duidelijk zijn wat is gecontroleerd en wat het oordeel is.
Leg in ieder geval vast:
- welk arbeidsmiddel is gekeurd
- datum van de keuring
- naam van de keurmeester
- bevindingen van de keuring
- goedkeuring of afkeuring
- eventuele gebreken of opmerkingen
- advies voor reparatie of vervanging
- volgende keuringsdatum
Een uniek nummer, barcode of QR-code helpt om ladders en trappen goed te identificeren en de keuringshistorie terug te vinden.
Wat doe je bij afkeur?
Als een ladder of trap wordt afgekeurd, moet duidelijk zijn dat deze niet meer gebruikt mag worden. Alleen een opmerking in het rapport is dan niet genoeg. Het arbeidsmiddel moet herkenbaar buiten gebruik worden gesteld.
In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld:
- duidelijk markeren als afgekeurd
- apart zetten of blokkeren voor gebruik
- verantwoordelijke persoon informeren
- vastleggen wat het gebrek is
- bepalen of reparatie mogelijk is
- herkeuren na reparatie
- vervangen wanneer veilig herstel niet mogelijk is
Een afgekeurde ladder of trap mag pas weer worden gebruikt als deze aantoonbaar veilig is.
Dus…
Ladders en trappen moeten veilig zijn en regelmatig worden gecontroleerd. In veel organisaties wordt gekozen voor een jaarlijkse keuring. Dat is vaak een praktische en verdedigbare termijn, maar de juiste keuringsfrequentie hangt af van gebruik, omstandigheden, risico’s en eventuele schade.
Naast de periodieke keuring blijft controle vóór gebruik belangrijk. Wie met een ladder of trap werkt, moet altijd alert zijn op zichtbare gebreken.
Ladders en trappen leren keuren?
Wilt u zelf ladders, trappen en rolsteigers leren keuren? Ingenium biedt een praktijkgerichte cursus waarin u leert waar u op moet letten, welke afkeurcriteria belangrijk zijn en hoe u keuringen duidelijk vastlegt.
Bekijk onze cursus keuren ladders, trappen en rolsteigers of neem contact met ons op voor advies.