De Sociaal-Economische Raad (SER) stimuleert een overgang naar een Skillsgerichte arbeidsmarkt. Hierbij ligt de focus niet langer puur op diploma’s, maar op de daadwerkelijke vaardigheden en capaciteiten van individuen. Dit vergroot de kansen op werk, vergemakkelijkt omscholing en helpt bij het invullen van krappe arbeidsmarkten. De SER heeft de publicatie Op weg naar een skillsgerichte arbeidsmarkt uitgebracht. Deze publicatie verkent wat nodig is om skillsgericht werken verder te brengen dan losse initiatieven.
Het SER-rapport kiest voor een andere manier van kijken naar vakmanschap. Niet alleen een diploma, functietitel of cv telt, maar vooral wat iemand daadwerkelijk weet, kan en in de praktijk toepast.
Skills zijn het geheel van kennis, vaardigheden, competenties en talenten die nodig zijn om bepaalde taken of rollen uit te voeren.
Technische skills
Technische skills zijn vakgerichte en meestal goed waarneembare vaardigheden. Bij een keurmeester of inspecteur gaat het bijvoorbeeld om:
- relevante normen en beoordelingscriteria toepassen;
- een arbeidsmiddel of installatie systematisch visueel controleren;
- meet- en testapparatuur op de juiste wijze gebruiken;
- meetresultaten interpreteren;
- afwijkingen en veiligheidsrisico’s herkennen;
- een onderbouwd besluit nemen over goedkeur of afkeur;
- bevindingen registreren en rapporteren.
Deze technische skills staan niet op zichzelf. Een keurmeester heeft ook cognitieve skills nodig, zoals analytisch denken, zorgvuldig beoordelen en verbanden leggen tussen een afwijking en het mogelijke risico. Daarnaast zijn communicatieve skills belangrijk, bijvoorbeeld om een afkeur duidelijk toe te lichten of een hersteladvies over te brengen.
Non-formeel leren
Non-formeel leren is georganiseerd en doelgericht leren dat buiten een volledige, formele diplomaopleiding plaatsvindt. Het leren is bewust ingericht en kan worden afgesloten met een certificaat, maar leidt niet altijd tot een wettelijk erkend diploma. De beroepsgerichte cursussen van Ingenium passen goed binnen deze vorm van leren.
Daarnaast is er informeel leren: leren tijdens het werk zelf. Een medewerker volgt eerst een cursus, voert vervolgens keuringen of inspecties uit en ontwikkelt door praktijkervaring steeds meer routine en beoordelingsvermogen. De cursus vormt de gerichte basis. Het dagelijks toepassen, bespreken van twijfelgevallen en leren van afwijkingen zorgt voor verdere vakbekwaamheid.
Vertaling naar de opleidingen van Ingenium – dé Opleider
Veel keurmeesters hebben het uitvoeren van keuringen niet als hun oorspronkelijke hoofdberoep. Zij zijn bijvoorbeeld medewerker van een technische dienst, onderhoudsmonteur, facilitair medewerker, werkplaatsmedewerker of veiligheidsfunctionaris. Vanuit hun bestaande functie krijgen zij een aanvullende taak: het periodiek beoordelen van bepaalde arbeidsmiddelen.
Dat is een duidelijk voorbeeld van skillsgericht ontwikkelen. De medewerker hoeft daarvoor niet altijd een volledige nieuwe beroepsopleiding te volgen. Hij of zij beschikt vaak al over technisch inzicht, praktijkervaring en kennis van de eigen werkomgeving. Met een gerichte cursus worden daar specifieke keurmeesterskills aan toegevoegd.
Een cursus van Ingenium maakt de stap van algemene technische ervaring naar een afgebakende keurtaak. De deelnemer leert niet alleen waarop moet worden gelet, maar vooral hoe een beoordeling zorgvuldig en herhaalbaar wordt uitgevoerd. De vaste lijn is:
Waarnemen, onderzoeken, meten, beoordelen en vastleggen.
Keurmeestercursussen
Binnen de keurmeestercursussen wordt deze werkwijze toegepast op verschillende soorten arbeidsmiddelen, zoals elektrische arbeidsmiddelen, ladders en trappen, hijs- en hefmiddelen, valbeveiliging, machines, intern transportmaterieel en andere technische hulpmiddelen.
De beoordelingscriteria en risico’s verschillen per soort arbeidsmiddel, maar de onderliggende keurmeesterskills zijn vergelijkbaar. De keurmeester moet systematisch inspecteren, afwijkingen herkennen, risico’s inschatten en een beslissing goed documenteren.
Bij de cursus Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 leert de deelnemer bijvoorbeeld:
- visuele inspecties uitvoeren;
- bepalen wanneer een meting nodig is;
- een tester op de juiste wijze gebruiken;
- meetwaarden beoordelen;
- gebreken en afwijkingen herkennen;
- keuringsresultaten registreren;
- een besluit tot goedkeur of afkeur onderbouwen.
Door te oefenen met echte arbeidsmiddelen en meetapparatuur wordt de nieuw geleerde kennis direct omgezet in praktisch handelen.
Inspectiecursussen
Bij inspectiecursussen ligt de nadruk op een breder en diepgaander technisch beoordelingsproces. Een inspecteur moet een inspectie kunnen voorbereiden, de juiste normen en beschermingsmaatregelen kunnen bepalen, geschikte meetmethoden selecteren en de resultaten in hun onderlinge samenhang beoordelen.
In de inspectiecursus voor elektrische installaties volgens NEN 1010 en NEN 3140 komen daarom onderwerpen aan bod zoals:
- inspectieplanning;
- visuele controle;
- beschermingsmaatregelen;
- selectie en gebruik van meetapparatuur;
- elektrische metingen;
- mogelijke meetfouten;
- interpretatie van meetresultaten;
- rapportage van bevindingen.
De deelnemer ontwikkelt hiermee niet alleen de vaardigheid om een meetinstrument te bedienen. Veel belangrijker is de skill om op basis van verschillende waarnemingen, metingen en omstandigheden tot een technisch verantwoord oordeel te komen.
Elektrische veiligheidscursussen
De elektrische veiligheidscursussen ontwikkelen een ander, maar nauw verwant skillspakket. Bij cursussen voor Voldoende Onderricht Persoon, Vakbekwaam Persoon, Installatieverantwoordelijke en Werkverantwoordelijke staat veilig handelen binnen een toegewezen rol centraal.
De deelnemer leert onder andere:
- elektrische gevaren herkennen;
- risico’s beoordelen;
- de grenzen van de eigen werkzaamheden bewaken;
- veiligheidsprocedures toepassen;
- de juiste beschermingsmaatregelen nemen;
- veilig communiceren over werkzaamheden en verantwoordelijkheden.
Voor een medewerker van een technische dienst kan een VOP-cursus bijvoorbeeld de kennisbasis bieden voor het veilig uitvoeren van eenvoudige en duidelijk afgebakende elektrotechnische werkzaamheden. De werkgever bepaalt vervolgens welke werkzaamheden de medewerker binnen de organisatie mag uitvoeren en legt de aanwijzing, verantwoordelijkheden en taakafbakening vast.
De waarde van een cursuscertificaat
Een cursuscertificaat maakt zichtbaar dat iemand een gericht leertraject heeft gevolgd. In een skillsgerichte benadering is het belangrijk om verder te kijken dan alleen het certificaat. Een betrouwbare vaststelling van vakbekwaamheid bestaat bij voorkeur uit een combinatie van:
- de aanwezige technische achtergrond;
- de gevolgde cursus en behandelde leerdoelen;
- een theoretische toets of praktijkbeoordeling;
- aantoonbare oefening en werkervaring;
- begeleiding tijdens de eerste keuringen of inspecties;
- periodieke opfrissing van kennis en vaardigheden.
Zo ontstaat een realistisch beeld van wat iemand daadwerkelijk kan. Een medewerker wordt niet alleen keurmeester doordat hij of zij een cursus heeft gevolgd. Het keurmeesterschap ontstaat door gerichte kennis, praktische vaardigheid, zorgvuldig beoordelingsvermogen en werkervaring met elkaar te verbinden.
Kernboodschap voor Ingenium – dé Opleider
Ingenium leidt medewerkers niet alleen op voor een functietitel, maar voor concrete taken en verantwoordelijkheden. De cursussen voegen doelgericht nieuwe technische en veiligheidskundige skills toe aan het bestaande vakmanschap van de deelnemer.
Hierdoor kan een medewerker van een technische dienst op een verantwoorde manier aanvullende taken uitvoeren als keurmeester, inspecteur of elektrisch aangewezen persoon. De cursus vormt de basis, de praktijk verdiept de vaardigheid en toetsing, registratie, begeleiding en herhaling maken de ontwikkeling zichtbaar en betrouwbaar.
Meer weten? Neem contact met ons op via info@de-opleideer.nl of 088 – 2450000.