Een veilige werkomgeving begint met goede instructie. Medewerkers moeten weten welke risico’s zij tijdens hun werk kunnen tegenkomen en hoe zij veilig moeten handelen. Dat geldt voor medewerkers op de werkvloer, leidinggevenden, preventiemedewerkers en iedereen die werkt met machines, arbeidsmiddelen of gevaarlijke situaties.
Maar welke arbo-opleiding past bij welke medewerker? Dat hangt vooral af van de werkzaamheden, de risico’s en de verantwoordelijkheden binnen de organisatie.
Waarom zijn arbo-opleidingen belangrijk?
Werkgevers zijn verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Daarbij hoort ook dat medewerkers voldoende voorlichting en instructie krijgen over de risico’s op hun werk en de maatregelen die nodig zijn om veilig te werken.
Een arbo-opleiding helpt medewerkers risico’s beter te herkennen. Denk aan werken met machines, werken op hoogte, fysieke belasting, gevaarlijke stoffen, bedrijfshulpverlening of veilig werken met intern transportmaterieel.
Een opleiding is dus niet alleen bedoeld om een certificaat te behalen, maar vooral om veiliger en bewuster te werken.
Praktische keuzehulp
| Werkzaamheden of rol | Passende arbo-opleiding |
| Uitvoerend werk in risicovolle omgeving | B-VCA |
| Leidinggeven aan uitvoerende medewerkers | VOL-VCA |
| Uitzenden of begeleiden van personeel | VIL-VCU |
| Ondersteunen bij arbo en preventie | Preventiemedewerker |
| Optreden bij calamiteiten, brand of ontruiming | BHV-basis* |
| BHV-kennis en vaardigheden actueel houden | BHV-herhaling* |
| Eerste hulp kunnen verlenen | EHBO-basiskennis* |
| Werken met een heftruck | Veilig werken met de heftruck* |
| Werken met een reachtruck | Veilig werken met de reachtruck * |
| Werken met een elektrische pallettruck | Veilig werken met de elektrische pallettruck* |
| Werken in tanks, putten of besloten ruimten | Veilig werken in besloten ruimten |
| Asbestverdachte situaties herkennen | Asbestherkenning |
| Beheer of controle van waterinstallaties | Legionella |
| Opdoen van basiskennis van elektrische installaties | Basiskennis NEN 1010 |
| Bewust omgaan met gevaarlijke stoffen tijdens vervoer | ADR Awareness |
| Veiligheid versterken vanuit leiderschap en gedrag | Leiderschap in Veiligheid |
*E-learning
B-VCA (Basisveiligheid VCA)
De cursus B-VCA is bedoeld voor uitvoerende medewerkers die veilig moeten werken in een risicovolle omgeving. Denk aan medewerkers in de bouw, techniek, industrie, logistiek of onderhoud.
Tijdens de opleiding komen algemene veiligheidsonderwerpen aan bod, zoals veilig werken, persoonlijke beschermingsmiddelen, gevaarlijke situaties, machines, gereedschappen en werkplekrisico’s.
Kort gezegd: B-VCA is geschikt voor uitvoerende medewerkers die veilig moeten kunnen werken op locaties waar VCA wordt gevraagd.
VOL-VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA)
De cursus VOL-VCA is bedoeld voor operationeel leidinggevenden. Zij moeten niet alleen zelf veilig werken, maar ook medewerkers aansturen en toezien op veilig gedrag.
VOL-VCA gaat daarom verder dan de basisopleiding. Naast algemene veiligheidsonderwerpen is er aandacht voor leidinggeven aan veilig werken, verantwoordelijkheid, toezicht en het herkennen van risico’s binnen het team.
Kort gezegd: VOL-VCA is geschikt voor leidinggevenden, voormannen, uitvoerders en zelfstandigen die verantwoordelijk zijn voor veilig werken.
VIL-VCU (Veiligheid voor Intercedenten en Leidinggevenden VCU)
De cursus VIL-VCU is bedoeld voor intercedenten en leidinggevenden die personeel uitzenden naar opdrachtgevers waar veilig werken belangrijk is.
Zij moeten weten welke veiligheidsrisico’s kunnen spelen bij opdrachtgevers, welke eisen worden gesteld en hoe medewerkers goed geïnformeerd kunnen worden voordat zij aan het werk gaan.
Kort gezegd: VIL-VCU is geschikt voor intercedenten en leidinggevenden binnen uitzendorganisaties.
Preventiemedewerker
Elke organisatie moet aandacht besteden aan preventie en veiligheid op de werkvloer. De preventiemedewerker ondersteunt de werkgever bij het verbeteren van arbeidsomstandigheden.
De cursus Preventiemedewerker is geschikt voor medewerkers die betrokken zijn bij de RI&E, het signaleren van risico’s, het adviseren over maatregelen en het bevorderen van veilig en gezond werken.
Kort gezegd: de cursus Preventiemedewerker past bij medewerkers die binnen de organisatie een rol krijgen in arbo, veiligheid en preventie.
BHV-basis, BHV-herhaling en EHBO-basis (Bedrijfshulpverlening en Eerste Hulp bij Ongevallen)
Bij incidenten op de werkvloer is het belangrijk dat medewerkers weten wat zij moeten doen. BHV’ers kunnen optreden bij brand, ongevallen, ontruiming en eerste hulp.
- De BHV-basis is bedoeld voor medewerkers die binnen de organisatie als bedrijfshulpverlener worden aangewezen. Zij leren hoe zij moeten handelen bij brand, ontruiming, ongevallen en andere noodsituaties.
- De BHV-herhalingscursus is bedoeld voor medewerkers die hun BHV-certificaat en vaardigheden actueel willen houden. Door regelmatig te oefenen blijven kennis en handelingssnelheid op peil.
- EHBO-basis is een goede aanvulling voor medewerkers die eerste hulp willen kunnen verlenen bij kleine of acute situaties.
Kort gezegd: BHV en EHBO zijn geschikt voor medewerkers die moeten kunnen handelen bij incidenten, letsel of noodsituaties.
Veilig werken met heftruck, reachtruck of elektrische pallettruck
Medewerkers die werken met intern transportmaterieel moeten weten hoe zij dit veilig doen. Bij deze opleidingen gaat het om veilig rijden, stabiliteit, lastbehandeling, omgeving, voetgangers, schade voorkomen en het herkennen van risico’s tijdens het werk.
Er zijn aparte opleidingen voor:
- Veilig werken met de heftruck
- Veilig werken met de reachtruck
- Veilig werken met de elektrische pallettruck
Kort gezegd: deze opleidingen zijn geschikt voor medewerkers die werken met intern transportmaterieel.
Veilig werken in besloten ruimten
Werken in besloten ruimten brengt specifieke risico’s met zich mee. Denk aan zuurstoftekort, gevaarlijke stoffen, beperkte vluchtmogelijkheden en moeilijke bereikbaarheid bij incidenten.
De cursus Veilig werken in besloten ruimten is bedoeld voor medewerkers die werkzaamheden uitvoeren in tanks, putten, kruipruimten, silo’s of andere besloten ruimten.
Kort gezegd: deze cursus is geschikt voor medewerkers die werkzaamheden uitvoeren op plekken waar beperkte toegang, beperkte ventilatie of bijzondere risico’s aanwezig zijn.
Asbestherkenning
Niet iedereen hoeft asbest te verwijderen, maar veel medewerkers kunnen wel situaties tegenkomen waarin asbestverdacht materiaal aanwezig is. Denk aan onderhoudsmedewerkers, gebouwbeheerders, installateurs en medewerkers technische dienst.
De cursus Asbestherkenning helpt medewerkers om verdachte materialen te herkennen en te weten wat zij moeten doen wanneer zij mogelijk asbest aantreffen.
Kort gezegd: asbestherkenning is geschikt voor medewerkers die tijdens hun werk asbestverdachte situaties kunnen tegenkomen.
Legionella
Legionella kan een risico vormen in waterinstallaties. Vooral gebouwbeheerders, facilitair medewerkers en technische diensten kunnen hiermee te maken krijgen.
De cursus Legionella helpt om risico’s te herkennen, beheersmaatregelen te begrijpen en bewust om te gaan met beheer en controle van waterinstallaties.
Kort gezegd: legionella is geschikt voor medewerkers die betrokken zijn bij beheer, onderhoud of controle van waterinstallaties.
Basiskennis NEN 1010
De cursus Basiskennis NEN 1010 is bedoeld voor medewerkers die meer inzicht willen krijgen in elektrische installaties en de basisprincipes van veilig en verantwoord installeren.
Deze cursus past bijvoorbeeld bij medewerkers die betrokken zijn bij techniek, onderhoud, gebouwbeheer of elektrotechnische werkzaamheden, maar nog niet dagelijks met de volledige norm werken.
Kort gezegd: Basiskennis NEN 1010 is geschikt voor medewerkers die basisinzicht nodig hebben in elektrische installaties en installatievoorschriften.
ADR Awareness
De cursus ADR Awareness is bedoeld voor medewerkers die te maken krijgen met gevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld bij opslag, transport, laden, lossen of logistieke werkzaamheden.
Het doel is bewustwording: welke risico’s zijn er, welke signalering wordt gebruikt en waar moet je op letten bij het omgaan met gevaarlijke stoffen?
Kort gezegd: ADR Awareness is geschikt voor medewerkers die gevaarlijke stoffen moeten herkennen en veilig moeten handelen binnen hun werkzaamheden.
Leiderschap in Veiligheid
De cursus Leiderschap in Veiligheid is bedoeld voor leidinggevenden, coördinatoren en managers die veiligheid niet alleen willen vastleggen in regels, maar ook willen versterken in gedrag en cultuur.
De nadruk ligt op voorbeeldgedrag, aanspreken, veiligheid bespreekbaar maken en medewerkers meenemen in veilig werken.
Kort gezegd: deze cursus is geschikt voor leidinggevenden die veiligheid actief willen verbeteren binnen hun team of organisatie.
Meerdere opleidingen nodig?
In de praktijk kan één medewerker meerdere rollen hebben. Een leidinggevende kan bijvoorbeeld VOL-VCA nodig hebben en daarnaast betrokken zijn bij BHV. Een facilitair medewerker kan preventiemedewerker zijn, maar ook met legionella, asbestherkenning of elektrische veiligheid te maken krijgen.
Kijk daarom niet alleen naar de functienaam, maar vooral naar de werkzaamheden en verantwoordelijkheden in de praktijk.
Kort gezegd
De juiste arbo-opleiding hangt af van het werk dat iemand uitvoert en de risico’s die daarbij horen. VCA is geschikt voor algemene veiligheid op de werkvloer. VOL-VCA past bij leidinggevenden. De preventiemedewerker ondersteunt bij arbo en preventie. BHV en EHBO richten zich op handelen bij incidenten. Opleidingen zoals asbestherkenning, legionella en veilig werken in besloten ruimten zijn bedoeld voor specifieke risico’s.
Advies nodig?
Is na het lezen van dit artikel nog niet helemaal duidelijk welke arbo-opleiding bij uw medewerkers of organisatie past? Ingenium helpt u graag bij het kiezen van de juiste cursus. Bekijk ons aanbod arbo-opleidingen of neem contact met ons op voor persoonlijk advies.