NEN 2484 beschrijft eisen voor ladders en trappen, maar is zelf geen wet. Voor veilig klimmaterieel spelen zowel wettelijke verplichtingen als technische normen een rol. Bij rolsteigers zijn bovendien andere normen van toepassing. Hieronder lees je wat dit betekent voor de aanschaf, het gebruik en de keuring van ladders, trappen en rolsteigers.
Wil je deze eisen leren toepassen? Tijdens de cursus Keuren ladders, trappen en rolsteigers van Ingenium leer je gebreken herkennen en klimmaterieel beoordelen.
Welke wetgeving geldt voor klimmaterieel?
Als werkgever moet je zorgen voor arbeidsmiddelen die geschikt zijn voor de werkzaamheden en veilig gebruikt kunnen worden. De belangrijkste regels staan in de Arbowet en het Arbobesluit.
Voor ladders, trappen en rolsteigers zijn vooral deze onderwerpen relevant:
- Deugdelijkheid en onderhoud: het materieel moet voldoende sterk, stabiel en in goede staat zijn.
- Keuring: laat arbeidsmiddelen periodiek beoordelen wanneer slijtage of andere invloeden gevaar kunnen veroorzaken. Bij materieel waarvan de veiligheid afhangt van de opbouw, is ook controle na het opbouwen nodig.
- Werken op hoogte: kies een geschikte werkplek en beperk valgevaar. Voor ladders, trappen en steigers gelden aanvullende gebruiksvoorschriften.
- Instructie: zorg dat medewerkers weten hoe zij het materieel veilig opstellen, gebruiken en controleren.
Voor ladders en trappen die in Nederland op de markt komen, gelden daarnaast het Warenwetbesluit draagbaar klimmaterieel en de bijbehorende regelingen. Die stellen onder andere eisen aan de constructie, stabiliteit, productaanduidingen en Nederlandstalige gebruiksinformatie.
Wat betekenen NEN 2484, EN 131 en EN 1004?
Normen beschrijven technische eisen en beoordelingsmethoden. Ze helpen om veiligheid concreet te beoordelen. Een normvermelding betekent echter niet automatisch dat een arbeidsmiddel geschikt is voor iedere werksituatie.
| Norm | Waar gaat deze over? |
|---|---|
| NEN 2484:1989, met correctieblad C1:1990 | Nederlandse norm voor draagbare ladders en trappen. Bevat onder andere eisen, beproevingsmethoden en aanwijzingen voor gebruik en onderhoud. |
| NEN-EN 131-serie | Europese normen voor ladders en bepaalde typen trappen. De verschillende delen behandelen onder andere afmetingen, beproeving, markering en gebruikersinformatie. |
| NEN-EN 1004-1:2020 | Eisen aan rolsteigers van geprefabriceerde onderdelen, waaronder constructie, stabiliteit en veiligheid. |
| NEN-EN 1004-2:2021 | Eisen aan de handleidingen voor deze rolsteigers. |
NEN 2484 is dus niet de norm voor rolsteigers. Bovendien vallen ook lage rol- en kamersteigers onder het toepassingsgebied van EN 1004-1; de norm begint niet pas bij 2,50 meter.
Vraag bij aanschaf welke eisen het product aantoonbaar vervult en of het geschikt is voor jouw werkzaamheden. Alleen een verwijzing naar EN 131 bewijst niet dat aan alle toepasselijke Nederlandse producteisen is voldaan. Ook kunnen opdrachtgevers of contracten specifieke normen voorschrijven.
Wanneer kies je een ladder, trap of rolsteiger?
Begin met de werkzaamheden en de risico’s. Beoordeel onder andere de werkhoogte, duur, benodigde kracht, ondergrond en bewegingsruimte.
Het Arbobesluit beperkt het gebruik van ladders en trappen als werkplek op hoogte tot situaties met een gering risico waarin veiliger materieel niet gerechtvaardigd is vanwege de korte gebruiksduur of locatiekenmerken die de werkgever niet kan veranderen.
Bij langdurig werk of werkzaamheden waarbij je veel moet reiken of kracht zetten, kan bijvoorbeeld een geschikte rolsteiger of hoogwerker nodig zijn. Ook onder 2,50 meter moet je maatregelen nemen als er valgevaar bestaat.
Volg bij een rolsteiger de opbouw en gebruikshandleiding. Zorg onder andere voor een stabiele ondergrond, geborgde wielen, de voorgeschreven stabilisatie en volledige randbeveiliging. Beheers het valgevaar ook tijdens het opbouwen en afbreken.
Keuring en controle tijdens het gebruik 
Een periodieke keuring vervangt de controle vóór gebruik niet. Controleer bijvoorbeeld op beschadigde sporten, versleten antislipvoeten, defecte vergrendelingen en ontbrekende onderdelen. Gebruik beschadigd of instabiel materieel niet.
Laat keuringen uitvoeren door een deskundig persoon. De keuringsfrequentie hangt af van het gebruik, de omstandigheden, eerdere gebreken en de voorschriften van de fabrikant. Meer hierover lees je in hoe vaak je ladders en trappen moet keuren.
Beoordeel bij een rolsteiger zowel de onderdelen als de opgebouwde constructie. Goedgekeurde onderdelen kunnen immers verkeerd gemonteerd zijn.
Leg de keuringsresultaten vast en houd het keuringsbewijs beschikbaar op de arbeidsplaats. Vermeld welk materieel je hebt onderzocht, de datum, de keurmeester, de bevindingen en het oordeel.
Hulpmiddelen van Meetwinkel
Meetwinkel heeft praktische middelen voor de herkenbaarheid en het beheer van klimmaterieel:
- Keuringsstickers voor ladders en trappen: om de volgende keuringsdatum zichtbaar te markeren.
- Keuringsstickers voor rolsteigers: voor een herkenbare keuringsaanduiding op steigermaterieel.
- Gebruikspictogrammen voor ladders en trappen: als zichtbare herinnering aan gebruiksvoorschriften.
Een keuringssticker vervangt het keuringsrapport niet. Gebruikspictogrammen ondersteunen de instructie, maar vervangen de handleiding en uitleg aan medewerkers niet.
NEN 2484 toepassen tijdens de cursus van Ingenium
Wil je zelf kunnen beoordelen of klimmaterieel veilig inzetbaar is? Tijdens de cursus van Ingenium B.V. oefen je met visuele en functionele controles, veelvoorkomende gebreken en goed- en afkeurcriteria. Ook leer je keuringsresultaten vastleggen.
De cursus duurt één dagdeel en vereist geen technische vooropleiding.
Leer waar je op moet letten en onderbouw je keuringsbeslissingen. Bekijk de cursus Keuren ladders, trappen en rolsteigers en schrijf je in voor een passende cursusdatum. Of neem contact met ons op via 088-2450000 of via info@de-opleider.nl © Ingenium B.V.