Keuren van aggregaten
Aggregaten leveren stroom op bouwplaatsen, bij evenementen en op locaties zonder vaste netaansluiting. Door transport, intensief gebruik en weersinvloeden kunnen gebreken ontstaan. Een keuring helpt om deze tijdig op te sporen en te beoordelen of het aggregaat veilig kan worden gebruikt.
Welke regels en normen zijn van toepassing?
De werkgever moet zorgen voor veilige arbeidsmiddelen. Wanneer slijtage of andere invloeden tot gevaar kunnen leiden, is periodieke keuring nodig. NEN 3140 biedt een kader voor het beoordelen van de elektrische veiligheid tijdens het gebruik. Voor de inrichting en aansluiting van de elektrische installatie is ook NEN 1010 relevant.
Bij de beoordeling zijn daarnaast de fabrikantvoorschriften, de uitvoering van het aggregaat en de gebruiksomstandigheden van belang.
Aarding en beveiliging
Bepaal vóór de keuring hoe het aggregaat bescherming biedt tegen elektrische schokken. De benodigde maatregelen hangen samen met het stroomstelsel, de aangesloten apparatuur en de toepassing.
- Aarding: of een aardelektrode nodig is, hangt af van het gekozen beschermingssysteem. Een aardpen alleen garandeert geen veilige opstelling.
- Aardlekbeveiliging: controleer of het type en de instellingen passen bij het aggregaat en de aangesloten installatie.
- Isolatiebewaking: deze bewaakt de isolatietoestand. Afhankelijk van het ontwerp leidt een fout tot een melding of automatische uitschakeling.
Ook bij een opstelling zonder aardelektrode kunnen beschermende verbindingen tussen metalen delen noodzakelijk zijn. Laat de werking van het volledige beschermingssysteem beoordelen.
Visuele inspectie
De keuring begint met een visuele controle. Belangrijke aandachtspunten zijn:
- beschadigingen aan behuizing, contactdozen, kabels en aansluitingen;
- de staat van beschermingsleidingen en verbindingspunten;
- aanwezige afschermingen, bedieningsorganen en veiligheidsvoorzieningen;
- leesbare identificatie, waarschuwingen en beschikbare gebruiksinstructies;
- lekkage, losse onderdelen, vervuiling en sporen van oververhitting.
Beoordeel ook of het aggregaat geschikt is voor de omgeving waarin het wordt ingezet.
Metingen en beproevingen
De benodigde metingen verschillen per aggregaat en beschermingssysteem. Afhankelijk van de uitvoering omvat de keuring onder meer:
- Beschermingsleidingen en vereffeningsverbindingen: beoordelen of de noodzakelijke verbindingen intact zijn en voldoende lage weerstand hebben.
- Isolatieweerstand: beoordelen van de elektrische isolatie met een passende testmethode en testspanning.
- Aardlekbeveiliging: beproeven van de werking en beoordelen van de uitschakelstroom en uitschakeltijd.
- Isolatiebewaking: controleren of het systeem correct reageert op een isolatiefout.
- Aardingsvoorziening: waar van toepassing meten en beoordelen in samenhang met de beveiliging.
Controleer daarnaast de werking van bedienings- en veiligheidsfuncties. Meetwaarden moeten worden beoordeeld volgens de toepasselijke eisen en fabrikantvoorschriften. Gebruik geschikte meetapparatuur en veilige aansluitmiddelen; niet iedere apparatentester ondersteunt alle benodigde metingen.
Wie mag keuren en hoe vaak?
Laat de keuring uitvoeren door iemand met aantoonbare kennis en praktische vaardigheden voor aggregaten, de aanwezige beveiligingen en de gekozen meetmethoden.
De werkgever bepaalt de keuringsfrequentie op basis van risico’s, gebruik, omgeving en fabrikantvoorschriften. Aanvullende eisen van bijvoorbeeld een certificatieschema kunnen meespelen. Na reparatie, wijziging of een incident kan een aanvullende beoordeling nodig zijn. Wanneer de veiligheid afhangt van de installatie, moet deze vóór ingebruikname worden gekeurd.
Leg identificatie, bevindingen, meetresultaten en het keuringsbesluit vast. Zorg dat het keuringsbewijs beschikbaar is en voorkom gebruik bij onveilige gebreken.
Leer aggregaten keuren bij Ingenium B.V.
Wilt u zelf aggregaten deskundig leren inspecteren en meetresultaten goed beoordelen? Tijdens de tweedaagse cursus Keuren aggregaten volgens NEN 3140 van Ingenium B.V. combineert u theorie met praktische keuringen en metingen. U oefent met beveiligingen, het herkennen van gebreken en het vastleggen van keuringsresultaten.
Voor deelname is de basisopleiding Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 nodig.
Verdiep uw kennis en pas deze toe in de praktijk. Bekijk de cursus en schrijf u in.