Tijdens een controle door de Arbeidsinspectie beoordeelt de inspecteur of medewerkers veilig met arbeidsmiddelen werken. Denk aan machines, gereedschap, heftrucks, hijsmiddelen en steigers. Daarbij kijkt de inspecteur naar de technische staat, het onderhoud en de manier waarop medewerkers het materieel gebruiken.
De Nederlandse Arbeidsinspectie heette vroeger Inspectie SZW. Als werkgever ben je verantwoordelijk voor veilige arbeidsmiddelen, passende instructies en toezicht op het gebruik.
Wil je veiligheidsrisico’s bij machines beter herkennen? Bekijk de e-learning Machineveiligheid voor arbeidsmiddelen van Ingenium.
Waarop let de Arbeidsinspectie bij arbeidsmiddelen?
De aandachtspunten hangen af van de werkzaamheden en risico’s binnen je bedrijf. De volgende onderwerpen spelen daarbij een belangrijke rol:
- Geschiktheid en opstelling. Past het arbeidsmiddel bij de werkzaamheden en de werkomgeving? Staat het stabiel en is er voldoende ruimte om veilig te werken?
- Afscherming van gevaarlijke delen. Voorkomen beschermkappen, hekwerken en beveiligingen contact met bewegende delen? Beveiligingen mogen niet buiten werking zijn gesteld.
- Veilige bediening. Zijn bedieningsmiddelen herkenbaar en werken de noodzakelijke stop- en noodstopvoorzieningen? Kan de machine onverwacht opnieuw starten?
- Onderhoud en storingen. Krijgt het materieel voldoende onderhoud? Zijn er veilige procedures voor schoonmaak, reparatie en het verhelpen van storingen, inclusief bescherming tegen onverwacht starten en vrijkomende energie?
- Instructie en deskundigheid. Begrijpen medewerkers de risico’s en werkinstructies? Hebben zij de kennis en vaardigheden die hun werkzaamheden vereisen? Ook toezicht op het naleven van instructies telt mee.
- Aanvullende risico’s. Bij mobiele arbeidsmiddelen, hijswerkzaamheden en werken op hoogte spelen bijvoorbeeld aanrijdgevaar, vallende lasten, stabiliteit en valbeveiliging een rol.
Een geldige keuringsdatum maakt een machine met een verwijderde beschermkap niet veilig. De feitelijke situatie op de werkvloer blijft bepalend.
Wanneer moet je arbeidsmiddelen laten keuren?
Een keuring vóór ingebruikname is nodig wanneer de veiligheid afhangt van de installatie. Ook na demontage en montage op een andere plaats kan deze verplichting gelden.
Daarnaast moet je arbeidsmiddelen periodiek laten keuren wanneer slijtage, veroudering of andere invloeden tot gevaarlijke situaties kunnen leiden. Na uitzonderlijke gebeurtenissen die de veiligheid kunnen aantasten, kan een aanvullende keuring nodig zijn.
Er bestaat geen algemene wettelijke jaartermijn voor alle arbeidsmiddelen. Jaarlijks keuren is een veelgebruikt uitgangspunt, maar je moet de termijn onderbouwen. Houd rekening met de risico’s, gebruiksintensiteit, omgeving en instructies van de fabrikant. Voor bepaalde categorieën gelden specifieke termijnen en eisen aan de keuringsinstantie.
Laat keuringen uitvoeren door iemand met passende deskundigheid. Lees meer over het bepalen van de keuringsfrequentie.
Welke documenten helpen bij een controle door de Arbeidsinspectie?
Met overzichtelijke documentatie kun je laten zien hoe je veilig werken organiseert. Zorg dat je de relevante informatie snel kunt terugvinden:
- De risico-inventarisatie en -evaluatie, oftewel RI&E, met het bijbehorende plan van aanpak.
- Gebruiksaanwijzingen en werkinstructies.
- Keuringsbewijzen die herkenbaar bij het betreffende arbeidsmiddel horen.
- Onderhoudsgegevens en registraties van verholpen gebreken.
- Vastgelegde instructies en relevante opleidingsgegevens van medewerkers.
Bewijsstukken van verplichte keuringen moeten op de arbeidsplaats beschikbaar zijn. Dat mag ook digitaal.
Controleer bovendien of de administratie overeenkomt met de werkelijkheid. Een onderhoudsregistratie helpt weinig wanneer een gemeld defect nog steeds gevaar oplevert.
Wat gebeurt er bij onveilige situaties?
Bij overtredingen kan de Arbeidsinspectie onder meer een waarschuwing geven, maatregelen eisen of een boete opleggen. Bij ernstig gevaar kan zij werkzaamheden onmiddellijk stilleggen.
Wacht daarom niet op een inspectiebezoek. Neem onveilige arbeidsmiddelen buiten gebruik, voorkom dat iemand ze alsnog gebruikt en laat tekortkomingen deskundig herstellen. Beoordeel vervolgens of het arbeidsmiddel weer veilig inzetbaar is.
Hulpmiddelen van Meetwinkel
Voor het zichtbaar markeren van afgekeurde arbeidsmiddelen verkoopt Meetwinkel ronde afkeurstickers.
Deze stickers maken de afkeurstatus herkenbaar. Zorg daarnaast voor maatregelen die gebruik daadwerkelijk voorkomen, zoals afzonderlijk opslaan of veilig blokkeren. Leg ook vast welk gebrek tot afkeur heeft geleid en welke herstelactie nodig is.
Veiligheid beoordelen met Ingenium
Een goede voorbereiding op een controle door de Arbeidsinspectie begint bij het herkennen en aanpakken van risico’s.
In de e-learning Machineveiligheid voor arbeidsmiddelen van Ingenium B.V. leer je onder andere afschermingen en veiligheidsvoorzieningen beoordelen, onveilige situaties herkennen en inspectiebevindingen vastleggen. Je volgt de opleiding online, in je eigen tempo.
Wil je beter kunnen beoordelen of machines op jouw werkvloer veilig zijn? Bekijk de cursus en schrijf je in bij Ingenium.