Eisen aan overdrukcabines: filters, keuring en onderhoud
De eisen aan overdrukcabines gaan over meer dan voldoende luchtdruk. Ook de filterkeuze, afdichting, luchttoevoer en storingssignalering bepalen of een machinist voldoende bescherming krijgt tegen schadelijke stoffen.
Een overdrukfiltersysteem voert gefilterde buitenlucht naar een afgesloten cabine. Daardoor ontstaat een hogere druk dan buiten de cabine, die het binnendringen van verontreinigde lucht via kieren beperkt. Dit werkt alleen goed wanneer het complete systeem geschikt is voor de werkzaamheden en correct functioneert.
Overdrukcabines komen aan bod in de cursus Keuren grondverzetmachines, kranen en shovels van Ingenium.
Wanneer is een overdrukcabine nodig?
Overdrukcabines worden onder meer gebruikt op graafmachines, shovels en overslagmachines bij afvalverwerking, recycling en werkzaamheden met verontreinigde grond.
De werkgever beoordeelt welke blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan optreden. Op basis daarvan bepaalt hij de noodzakelijke maatregelen, samen met een deskundige. Denk aan een arbeidshygiënist of veiligheidskundige.
Leg in de risico-inventarisatie en -evaluatie en, waar van toepassing, het werkplan vast:
- tegen welke stoffen bescherming nodig is;
- welk filtersysteem en filterpakket daarbij passen;
- welke controles en metingen nodig zijn;
- wat medewerkers moeten doen bij een storing.
Een overdrukcabine maakt maatregelen om stof en andere verontreiniging bij de bron te beperken niet overbodig.
Welke eisen aan overdrukcabines gelden?
NEN 4444:2010 beschrijft eisen voor het ontwerp, de installatie, het gebruik en het onderhoud van overdrukfiltersystemen binnen het toepassingsgebied van die norm. Daarnaast kunnen branchevoorschriften, fabrikantvoorschriften en projectspecifieke eisen gelden.
Voor mobiele machines waarop de Arbocatalogus Afvalbranche van toepassing is, staan onder meer de volgende eisen beschreven:
| Onderdeel | Eis uit de arbocatalogus |
|---|---|
| Overdruk in de cabine | Minimaal 100 en maximaal 300 pascal |
| Luchttoevoer | Minimaal 40 en maximaal 120 m³ per uur |
| Controle van de installatie | Na iedere montage en minimaal jaarlijks |
Voor machines die vóór 1 januari 1997 in gebruik zijn genomen, noemt deze arbocatalogus een afwijkende minimale overdruk van 50 pascal. Pas die uitzondering niet automatisch toe op andere situaties.
Bij werkzaamheden in verontreinigde bodem kunnen de eisen uit CROW 400 van toepassing zijn. Stel daarom vóór de keuring vast welk beoordelingskader bij de machine en het werk hoort.
Welke filters heeft een overdrukcabine nodig?
Het filterpakket moet aansluiten op de aanwezige stoffen en hun concentraties.
- Stof en vezels: hiervoor is een geschikt stoffilter nodig. De Arbocatalogus Afvalbranche schrijft bijvoorbeeld voor kwartsstof een P3-stoffilter voor.
- Gassen en dampen: hiervoor zijn passende gasfilters nodig, vaak op basis van actieve kool. Het juiste filtertype hangt af van de betreffende stof.
- Combinaties van verontreinigingen: hierbij kan een combinatie van stof- en gasfilters noodzakelijk zijn.
Een stoffilter houdt geen gassen of dampen tegen. Ook beschermt één actiefkoolfilter niet automatisch tegen iedere schadelijke stof.
Stem eventuele gasdetectie af op de verontreiniging. Een koolwaterstofmeter detecteert niet automatisch alle gevaarlijke gassen. Een goede drukmeting alleen is daarom onvoldoende om de luchtkwaliteit te beoordelen.
Overdrukcabine keuren en dagelijks controleren
Een deskundige beoordeelt bij de keuring het systeem samen met de cabine. Belangrijke controlepunten zijn:
- de afdichting van ramen, deuren, filterkast en aansluitingen;
- de juiste plaatsing en toestand van de filters;
- de overdruk en luchttoevoer;
- de werking van alarmen en eventuele gasdetectie;
- de aanzuigopening en het risico op aanzuigen van uitlaatgassen;
- de klimaatregeling, zodat ramen en deuren gesloten kunnen blijven.
Controleer vóór gebruik of het systeem werkt en geen storing aangeeft. Houd de cabine schoon en voorkom dat verontreiniging via kleding, schoenen of materialen binnenkomt.
Leg meetwaarden, gebreken, herstelmaatregelen en keuringsdata vast. Registreer daarnaast de toegepaste filters, plaatsingsdatum en gebruiksduur.
Wanneer moet je filters vervangen?
Er bestaat geen vervangingstermijn die voor ieder filter en iedere werkomgeving geschikt is. Volg de fabrikantvoorschriften, toepasselijke werkvoorschriften en vastgestelde maximale gebruiksduur. Vervang eerder wanneer vervuiling, beschadiging of doorslag dat noodzakelijk maakt.
Laat filterwisselingen uitvoeren volgens de voorgeschreven werkwijze, met passende bescherming tegen de opgenomen verontreiniging. Controleer daarna de afdichting en werking van het systeem.
Bij een alarm of defect onderbreek je het werk en volg je de storingsprocedure. Hervat het werk pas wanneer de bescherming weer op orde is of een deskundige een andere veilige werkwijze heeft vastgesteld.
Drukverschilmeter van Meetwinkel
Voor het meten van het drukverschil tussen de cabine en de buitenlucht is een nauwkeurige drukverschilmeter nodig.
Meetwinkel verkoopt de Kimo MP210 drukverschilmeter. De uitvoering MP210P met MPR500-drukmodule heeft een meetbereik van −500 tot +500 pascal en past daarmee bij metingen van kleine drukverschillen.
Selecteer de juiste uitvoering en meetaccessoires en zorg voor passende kalibratie. Deze drukmeting vormt één onderdeel van de beoordeling; voor luchttoevoer en schadelijke stoffen zijn andere meetmethoden nodig.
Leer grondverzetmachines beoordelen bij Ingenium
Wil je leren hoe je gebreken aan grondverzetmachines herkent en keuringsresultaten onderbouwt? Tijdens de eendaagse cursus Keuren grondverzetmachines, kranen en shovels van Ingenium combineer je theorie met praktijkopdrachten.
Overdrukcabines zijn onderdeel van het cursusprogramma. Een technische achtergrond en enige kennis van grondverzetmachines zijn wenselijk.
Vergroot je kennis van machineveiligheid en oefen met keuren in de praktijk. Bekijk de cursus en schrijf je in bij Ingenium.