AREI België: elektrische veiligheid en het verschil met NEN 3140
Het AREI in België bevat wettelijke veiligheidsvoorschriften voor elektrische installaties. De afkorting staat voor Algemeen Reglement op de elektrische installaties. Het reglement behandelt onder andere de aanleg, bescherming, controle en het veilige gebruik van installaties.
Werk je als Nederlands bedrijf in België? Dan moet je rekening houden met de Belgische voorschriften. Kennis van NEN 3140 is waardevol, maar vervangt de eisen van het AREI niet.
Werk je daarnaast aan Nederlandse installaties? Bekijk dan de cursus Vakbekwaam Persoon NEN 3140 van Ingenium.
Wat regelt het AREI in België?
Het AREI bevat voorschriften om elektrische schokken, brand en andere elektrische risico’s te beperken. Denk aan de keuze van beveiligingen, aarding, elektrische leidingen en controles van installaties.
Het reglement bestaat uit drie boeken:
- Boek 1: installaties op laagspanning en zeer lage spanning.
- Boek 2: installaties op hoogspanning.
- Boek 3: installaties voor transmissie en distributie van elektrische energie.
Voor veel werkzaamheden in woningen, winkels en bedrijfsgebouwen is vooral Boek 1 relevant. Welke voorschriften precies gelden, hangt onder andere af van het gebruik, de uitvoering en de ouderdom van de installatie.
Wat is het verschil tussen AREI en NEN 3140?
Het belangrijkste verschil is de juridische status en het toepassingsgebied.
Het AREI bevat Belgische wettelijke voorschriften. Het behandelt zowel technische eisen aan installaties als maatregelen voor veilig gebruik en werkzaamheden.
NEN 3140 is een Nederlandse norm. Deze beschrijft hoe je de bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen veilig organiseert. Hieronder vallen werkzaamheden, inspecties en verantwoordelijkheden.
Voor Belgische arbeidsplaatsen geldt daarnaast de Codex over het welzijn op het werk. Die stelt onder meer eisen aan risicoanalyse, preventiemaatregelen, opleiding en instructies.
Een Nederlandse NEN 3140-aanwijzing of cursus geeft dus niet automatisch dezelfde bevoegdheden in België.
Welke versie van het AREI gebruik je?
De indeling in drie boeken geldt sinds 1 juni 2020. Sindsdien heeft de Belgische overheid het AREI meerdere keren gewijzigd.
Zo gelden sinds 1 april 2026 aanvullingen voor geaarde gelijkstroomsystemen, die bijvoorbeeld relevant zijn bij batterijen en zonnepanelen. Vanaf 1 november 2026 vervalt bij een conforme controle de verplichting om de differentieelstroombescherming aan het begin van een huishoudelijke installatie te verzegelen.
De FOD Economie publiceert de boeken gratis. Controleer altijd de ingangsdatum en eventuele overgangsbepalingen. Een eerder opgeslagen pdf bevat niet automatisch de voorschriften die voor jouw situatie gelden.
Wat betekenen BA4 en BA5?
Bij werkzaamheden met elektrische risico’s zijn de volgende bekwaamheidscodes belangrijk:
- BA4 — gewaarschuwd: personen die voldoende instructie krijgen of onder passend toezicht werken om elektrische gevaren te vermijden.
- BA5 — vakbekwaam: personen die door opleiding en ervaring elektrische risico’s kunnen beoordelen en passende maatregelen kunnen nemen.
De werkgever beoordeelt de bekwaamheid en legt schriftelijk vast voor welke werkzaamheden en installaties deze geldt.
Een opleiding kan hiervoor kennis aanreiken. Daarnaast zijn kennis van de betreffende installatie, de risico’s en de werkprocedures noodzakelijk. Een opleidingscertificaat alleen is daarom onvoldoende.
Wie mag een AREI-controle uitvoeren?
De wettelijk voorgeschreven gelijkvormigheidscontroles en periodieke controlebezoeken laat je uitvoeren door een erkend controleorganisme.
Een gelijkvormigheidscontrole is onder meer aan de orde vóór de ingebruikname van een nieuwe installatie of een belangrijke wijziging of uitbreiding.
Voor veel niet-huishoudelijke laagspanningsinstallaties geldt vervolgens een periodiek controlebezoek om de vijf jaar. Voor bepaalde installaties, zoals tijdelijke installaties en installaties in ontploffingsgevaarlijke zones, gelden kortere termijnen.
Bewaar schema’s en controleverslagen in het installatiedossier. Zorg daarnaast voor onderhoud en opvolging van gebreken: een keuringsverslag neemt die verantwoordelijkheid niet over.
Meetapparatuur voor onderhoud en controles
Voor onderhoud en voorbereidende metingen kan een multifunctionele installatietester nuttig zijn. Meetwinkel verkoopt bijvoorbeeld de Metrel Eurotest XC MI3152ST.
Met dit instrument kun je onder andere isolatieweerstand en de continuïteit van beschermingsleidingen meten en aardlekschakelaars testen. Stem de meetinstellingen en beoordeling af op de installatie en de toepasselijke voorschriften. Eigen metingen vervangen de verplichte controle door een erkend organisme niet.
Versterk je kennis van elektrische veiligheid
Werk je aan Nederlandse laagspanningsinstallaties en beschik je over elektrotechnische vakkennis? Tijdens de cursus Vakbekwaam Persoon NEN 3140 van Ingenium leer je risico’s beoordelen, werkzaamheden veilig voorbereiden en passende veiligheidsmaatregelen toepassen.
De cursus behandelt de Nederlandse praktijk. Voor werkzaamheden in België blijven kennis van het AREI en de vereiste bevoegdheden noodzakelijk.
Bekijk de cursus Vakbekwaam Persoon NEN 3140 en kies een cursusdatum.