Grondverzetmachine met hijsfunctie keuren: de regels
Een grondverzetmachine met hijsfunctie keuren vraagt om meer dan een algemene controle van de machine. Zodra je een graafmachine gebruikt om vrijhangende lasten te verplaatsen, moet je ook de hijsfunctie beoordelen. Wie de keuring mag uitvoeren en hoe vaak dat moet, hangt af van de hijscapaciteit en de werkzaamheden.
Wil je deze keuringen leren uitvoeren? Bekijk de cursus Keuren grondverzetmachines, kranen en shovels van Ingenium.
Wanneer is een grondverzetmachine geschikt om te hijsen?
Een hijshaak betekent niet automatisch dat je met een graafmachine iedere last mag verplaatsen. De fabrikant moet het hijswerk toestaan voor de betreffende uitvoering en uitrusting.
Controleer daarom de gebruiksaanwijzing, de hijstabel en de voorgeschreven veiligheidsvoorzieningen. De hijstabel laat zien welke last de machine onder bepaalde omstandigheden mag tillen. Onder andere de reikwijdte, opstelling en gebruikte uitrusting beïnvloeden deze capaciteit.
Wat betekenen 2 ton en 10 tonmeter?
Bij de keuringsregels kom je twee verschillende begrippen tegen:
- Bedrijfslast, uitgedrukt in ton: de toegestane hijslast.
- Bedrijfslastmoment, uitgedrukt in tonmeter: de combinatie van de toegestane hijslast en de bijbehorende horizontale afstand tot het draaipunt.
Deze waarden gaan dus niet over het eigen gewicht van de graafmachine. Gebruik de gegevens van de fabrikant om de machine in te delen. Alleen lichtere lasten hijsen verandert de opgegeven capaciteit van de machine niet.
Hoe vaak moet je een grondverzetmachine met hijsfunctie keuren?
Voor machines die als hijskraan dienen, gelden de volgende uitgangspunten:
| Situatie | Keuring |
|---|---|
| De machine heeft een bedrijfslast van 2 ton of meer. | Minimaal eenmaal per 12 maanden door een deskundige persoon of instelling. |
| De machine valt onder de aangewezen mobiele hijskranen voor haakbedrijf op rupsen of banden, met een bedrijfslastmoment van 10 tonmeter of meer, zonder de hieronder beschreven uitzondering. | Door een aangewezen keuringsinstelling, een NL-CBI: uiterlijk 24 maanden na de eerste ingebruikneming en vervolgens uiterlijk iedere 24 maanden. |
| De machine valt buiten deze specifieke keuringsverplichtingen. | Periodieke keuring volgens het Arbobesluit, met een frequentie die past bij de risico’s, het gebruik en de voorschriften van de fabrikant. |
De eerste twee regels kunnen tegelijk gelden. In dat geval blijven jaarlijkse keuringen nodig. De keuring door de NL-CBI kan samenvallen met de jaarlijkse keuring.
Intensief gebruik, beschadigingen of bijzondere gebeurtenissen kunnen bovendien aanleiding geven tot een eerdere controle of aanvullende keuring.
Wanneer geldt de uitzondering voor grondverzet?
Voor bepaalde werkzaamheden geldt een uitzondering op de verplichte keuring door een NL-CBI. Het gaat om grondverzetmachines die:
- ontgravingen maken en aansluitend leidingwerk in die ontgravingen leggen;
- ondersteuningsschotten plaatsen voor het uitvoeren van grondverzetwerkzaamheden.
Dit wordt vaak een beperkte hijsfunctie genoemd. Alleen af en toe hijsen of uitsluitend lichte lasten verplaatsen is onvoldoende om deze uitzondering toe te passen.
Ook bij deze uitzondering blijft een jaarlijkse keuring verplicht wanneer de machine als hijskraan een bedrijfslast van 2 ton of meer heeft. Beoordeel bij andere hijswerkzaamheden opnieuw welk keuringsregime geldt.
Wat controleert de keurmeester?
De keurmeester beoordeelt de machine én de uitrusting voor het beoogde hijswerk. Daarbij horen onder andere:
- de staat van de giek, verbindingen en hijspunten;
- de bevestiging en vergrendeling van aanbouwdelen;
- hydraulische slangen, cilinders en mogelijke lekkages;
- de werking van de voorgeschreven veiligheidsvoorzieningen;
- de onderwagen, banden of rupsen en eventuele afstempeling;
- de gebruiksaanwijzing, hijstabel en eerdere keuringsgegevens.
De fabrikantvoorschriften en de toepasselijke keuringseisen bepalen welke controles en beproevingen nodig zijn. Laat veiligheidskritische gebreken herstellen voordat de machine opnieuw voor het betreffende werk wordt ingezet.
Controleer daarnaast de gebruikte hijsmiddelen, zoals kettingen en hijsbanden. Een goedgekeurde machine betekent niet automatisch dat deze hulpmiddelen ook in orde zijn.
Rapportage en keuringsstickers van Meetwinkel
Leg de bevindingen, eventuele beperkingen en de volgende keuringsdatum vast. Houd voor machines waarvoor een kraanboek verplicht is ook de keuringsgegevens daarin bij.
Met de algemene keuringsstickers van Meetwinkel maak je de volgende keuringsdatum zichtbaar op de machine. Een sticker ondersteunt de herkenbaarheid, maar vervangt het vereiste keuringsrapport en kraanboek niet.
Grondverzetmachines keuren leren bij Ingenium
Wil je gebreken herkennen, de hijsfunctie beoordelen en keuringsresultaten duidelijk vastleggen? Tijdens de eendaagse cursus Keuren grondverzetmachines, kranen en shovels van Ingenium combineer je theorie met praktijkopdrachten onder begeleiding van een docent.
Een technische achtergrond en enige kennis van grondverzetmachines zijn wenselijk. De cursus ondersteunt je deskundigheid als keurmeester; keuringen waarvoor een NL-CBI verplicht is, blijven voorbehouden aan een daarvoor aangewezen instelling.
Verdiep je in de eisen voor jouw machines en oefen met keuren in de praktijk. Bekijk de cursus en schrijf je in bij Ingenium.