Nieuwe VCA Eind- en toetstermen vanaf 1 januari 2026

VCA vanaf 1 januari 2026: wat je als cursist gaat merken

Vanaf 1 januari 2026 worden de VCA-examens vernieuwd. De SSVV introduceert Eind- en Toetstermen 3.0 (ETT 3.0). Dat betekent dat de manier van vragen stellen en de inhoud beter aansluiten op de praktijk op de werkvloer, in alle sectoren. Minder theorie om de theorie, meer herkenbare situaties. Ook verdwijnt het onderscheid tussen sectoren: de examens worden branche-neutraal, waardoor bijvoorbeeld het speciale B-VCA Groen examen niet meer wordt aangeboden. In 2026 starten de Nederlandstalige examens als eerste met deze nieuwe opzet; de anderstalige versies volgen daarna in de loop van dat jaar.

Voor Basisveiligheid VCA (B-VCA) verandert de lengte van het examen niet: je maakt 40 vragen. De inhoud wordt wel opgefrist richting de praktijk, maar de bekende randvoorwaarden blijven: in het Nederlands heb je voor het reguliere examen 60 minuten, en wie dat nodig heeft kan kiezen voor een voorleesexamen (met extra examentijd). Die voorleesoptie is er bewust alleen bij B-VCA; voor leidinggevenden is goede leesvaardigheid onderdeel van het werk. De geldigheid van het diploma blijft 10 jaar. Met ETT 3.0 blijft B-VCA dus qua vorm vertrouwd, maar met moderner taalgebruik en casuïstiek.

De grootste zichtbare verandering raakt VOL-VCA (en VIL-VCU). Het examen wordt compacter en doelgerichter: geen 70 vragen meer, maar 60. Tegelijkertijd kondigen erkende opleiders aan dat ook de examentijd naar 60 minuten gaat (voorheen 75). De bedoeling is dat leidinggevenden laten zien dat ze veiligheidskennis kunnen toepassen in praktijksituaties, niet alleen reproduceren. De slaaggrens blijft zoals je gewend bent (in de communicatie afgerond 65%). Voorleesexamens zijn voor VOL-VCA niet mogelijk; extra tijd bij aantoonbare dyslexie kan wel. De diploma-geldigheid blijft eveneens 10 jaar.

Als je je voorbereidt op de examens in 2026, merk je dat de vraagvormen gevarieerd zijn en vaker naar handelen vragen: naast traditionele meerkeuze komen bijvoorbeeld matrix-, matching-, ranking- en **meerantwoord-**vragen terug. Wie een B-VCA-voorleesexamen doet, krijgt diezelfde vraagvormen, alleen worden stam en/of opties waar mogelijk voorgelezen. Dit sluit aan bij de praktijk: op de werkvloer moet je instructies kunnen lezen én vertalen naar veilig gedrag.

Wat betekent dit voor je planning? Wie in het najaar van 2025 start met leren en in 2026 examen doet, rondt het examen dus af op basis van de nieuwe eisen. Nederlandstalige examens gaan per 1 januari 2026 over; andere talen volgen later in 2026. Werk je met meertalige teams, houd dan rekening met die gefaseerde taaluitrol en check tijdig welke talen al beschikbaar zijn.

Heb je al een geldig VCA diploma?

Wie al een geldig diploma heeft, hoeft niets te doen; de 10-jaars geldigheid blijft ongewijzigd.

Tot slot: het verdwijnen van B-VCA Groen is geen gemis, maar een logisch gevolg van de nieuwe branche-neutralelijn. De context van de vraag kan nog steeds “groen” zijn, maar het diploma heet gewoon B-VCA en is herkenbaar voor alle opdrachtgevers. Zo ontstaat één helder examenstelsel voor iedereen—van bouwplaats tot fabrieksterrein.