Bij elektrische arbeidsmiddelen van beschermingsklasse I helpt de beschermingsleiding om de gebruiker tegen een elektrische schok te beschermen. Met een RPE meting controleer je of deze verbinding aanwezig is en voldoende laagohmig is.
RPE staat voor de weerstand van de beschermingsleiding. PE betekent Protective Earth, oftewel beschermingsaarde. Je meet deze weerstand tijdens het keuren van onder andere geaarde elektrische apparaten, verlengsnoeren en kabelhaspels.
Waarom moet de weerstand laag zijn?
Door een isolatiefout kan een metalen behuizing onder spanning komen. De beschermingsleiding biedt dan een verbinding waarlangs de foutstroom kan lopen. Daardoor kan de beveiliging de voeding tijdig uitschakelen. Afhankelijk van de installatie gebeurt dit met een installatieautomaat, smeltveiligheid of aardlekschakelaar.
Een onderbroken draad, losse aansluiting of slechte verbinding kan deze bescherming aantasten. Daarom controleer je met de RPE meting zowel de continuïteit als de weerstand van de beschermingsverbinding.
Bij dubbel geïsoleerde apparaten van klasse II hoort deze beschermingsleidingmeting niet bij de keuring.
Hoe voer je een RPE meting uit?
Gebruik een geschikte apparatentester of laagohmmeter en volg de handleiding van het meetinstrument en het arbeidsmiddel.
- Controleer eerst visueel. Bekijk de stekker, het aansluitsnoer, de trekontlasting en de behuizing. Stop bij duidelijke veiligheidsgebreken.
- Maak het arbeidsmiddel spanningsloos. Sluit het vervolgens volgens de handleiding aan op de tester.
- Controleer de meetsnoeren. Voer de benodigde meetsnoercompensatie uit, zodat hun weerstand het resultaat niet onjuist verhoogt.
- Meet de beschermingsverbindingen. Meet tussen het aardcontact van de stekker en alle bereikbare metalen delen die volgens het ontwerp beschermend geaard moeten zijn.
- Controleer op onderbrekingen. Beweeg het aansluitsnoer tijdens de meting voorzichtig, vooral bij de stekker en trekontlasting. Let daarbij op wisselende meetwaarden.
Bij een verlengsnoer controleer je de verbinding tussen de aardcontacten aan beide uiteinden. Controleer bij een stekkerdoos de beschermingsverbinding van iedere contactdoos.
Deze Engelstalige demonstratie laat zien waarom een goede beschermingsverbinding belangrijk is en wat er tijdens een test kan gebeuren bij een beschadigde kabel.
Welke meetstroom gebruik je?
Voor deze meting volgens NEN 3140 gebruik je een geschikt meetinstrument met een meetstroom van minimaal 200 mA.
Sommige testers bieden ook hogere meetstromen, bijvoorbeeld 10 A of 25 A. Die zijn niet voor ieder arbeidsmiddel geschikt. Kies daarom de meetinstelling op basis van de toepasselijke voorschriften en de documentatie van de fabrikant.
De gewone piepstand van een multimeter is onvoldoende om deze RPE meting te vervangen.
Welke grenswaarde geldt voor RPE?
Er bestaat geen vaste grenswaarde die voor ieder arbeidsmiddel geldt. De maximale weerstand hangt onder meer af van de lengte en aderdoorsnede van de beschermingsleiding.
Onderstaande voorbeelden gelden voor een koperen beschermingsleiding van 1,5 mm², volgens de betreffende tabel in NEN 3140:2011+A3:2019:
| Lengte beschermingsleiding | Maximale weerstand |
|---|---|
| 3 meter | 0,26 Ω |
| 8 meter | 0,32 Ω |
| 20 meter | 0,43 Ω |
Gebruik voor andere lengtes en doorsneden de bijbehorende waarden uit de norm. Controleer bovendien of het testprogramma de juiste grenswaarde gebruikt. Een standaardinstelling van bijvoorbeeld 0,30 Ω past niet automatisch bij ieder arbeidsmiddel.
Wat doe je bij een hoge of wisselende meetwaarde?
Controleer eerst of de meetpen goed contact maakt. Verf, vuil of oxidatie kan het meetresultaat beïnvloeden. Ook een beschadigd meetsnoer kan een afwijkende waarde veroorzaken.
Blijft de weerstand te hoog of verandert deze bij het bewegen van de kabel? Onderzoek dan de beschermingsverbinding en neem het arbeidsmiddel bij een veiligheidsgebrek uit gebruik.
Een goede RPE waarde is slechts één onderdeel van de keuring. Ook de visuele inspectie en de overige toepasselijke veiligheidsmetingen blijven nodig.
Meetapparatuur voor RPE metingen
Meetwinkel biedt onder andere de volgende instrumenten aan:
- Nieaf-Smitt EazyPAT 3140 USB: een apparatentester voor beschermingsleiding, isolatie en lekstroommetingen, met opslag en uitlezen van keuringsresultaten.
- Metrel MD 9070: een isolatie en continuïteitsmultimeter met een afzonderlijke 200 mA-meetfunctie voor de beschermingsleiding. Voor andere onderdelen van een volledige apparatenkeuring kan aanvullende apparatuur nodig zijn.
Leer RPE metingen uitvoeren en beoordelen bij Ingenium
Een betrouwbare keuring vraagt om de juiste meetpunten, instellingen en beoordeling. Tijdens de eendaagse cursus Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 van Ingenium B.V. oefen je met apparatentesters en echte arbeidsmiddelen.
Je leert onder meer hoe je de beschermingsleiding meet, afwijkingen herkent en keuringsresultaten vastlegt. Je kunt je eigen tester meenemen of oefenen met de apparatuur van Ingenium.
Wil je met vertrouwen meten en keuringsresultaten onderbouwen? Bekijk de cursus Keuren elektrische arbeidsmiddelen volgens NEN 3140 en meld je aan.